Хэт их зарчимч байх нь нэгэн төрлийн зовлонг мэдрүүлдэг. Хэт их үлбэгэр байх нь нэгэн төрлийн уйтгарыг мэдрүүлдэг. Хэт их хичээл шантрахын шалтгаанд одох нь ч буй. Хэтрүүлбэл зовлонд урвахын ёсыг мэдээд хэмжээндээн тааруулж сураарай гэж...
Буддизмыг ойлгохын тулд Буддатай мэтгэлцэх хэрэгтэй. Та ямар учраас юмс бүхэн шүтэн барилдаж гарсан гэж номлосон юм? Таны номлосон үйлийн үр гэж яг ямар юм байдаг юм? Зовлонгийн үнэн гэж Та чухам юуг хэлсэн юм бэ? г.мэтээр... Мэдээж Будда өөрийн биеэр энэ асуултуудад хариулахгүй. Түүний айлдсан сургаал номлол энэ бүхэнд хариулна. Хэн нэгэн нь Буддизмыг тодорхойлж ямар нэгэн үг хэлсэн байж болох юм. Гэвч тэр үг тэр хүний л Буддизмын тухай хэлсэн үг болохоос биш таны Буддизмын тухай ойлголтыг тодорхойлох үг биш. Та бусдын оюун ухаанаар бус өөрийн оюун ухаанаар Буддизмыг таних хэрэгтэй. Нэгэнт таньсан бол Буддагийн сургаалыг дагах эсэх нь таны эрх юм. Буддизмыг сонирхогч хүн бүхэнд зориулж бичив ээ гэж...
Гүрэм засал, мэргэ төлөг, зурхай зурлага, хурал уншлага. Энэ бүхэн Буддизмыг огтхон ч тодорхойлж чадахгүй. Үнэндээ энэ бүхэнд Буддизмыг тодорхойлох ямар ч чадамж байхгүй. Угаасаа байхгүй
юм чинь байхгүй гэхээс өөр юу гэхэв дээ.
Өнөөдөр Далай Багшийн төрсөн өдөр. Үргэлж мишээж байдаг дүрийг нь харах төдийд л, ухаарал хайрласан сургаалыг нь сонсох төдийд л бишрэх сэтгэл өөрийн эрхгүй төрж, дотоод сэтгэл нэг л тайван болдогсон... Багш маань урт удаан наслах болтугай хэмээн ерөөл тавин залбиръя даа :)
Нэг нөхөр миний цайны аягыг авсанаа шалан дээр цохиж байна. Яадаг муу дурак вэ гэж бодоод аягаа бушуухан булааж аваад эргүүлж тойруулж харлаа. Ашгүй эмтэрсэн юм алга. Нөгөө дуракаас аягаа хол гэгч нь тавиад сүрхий гэгч нь шомбойгоод суув. Энэ бүхэн маш хурдан болж өнгөрсөн. Тэр цайны аягаа би 35 целсийн халуунд амь тавин явж байж ойролцоох суурингийн сүпермаркетаас 100 рүпийгээр худалдаж авсан юм. Муу дуракад хаглуулчихсан бол хайран юм болохоор байсан байгаа биз? Хэсэгхэн хугацааны дараа нөгөө нөхөр өөрийнхөө аягаар шалан дээр цохилоо. Энэ чинь одоо яагаад тэнэгтээд байгаа дурак вэ гэсэн шүү бодсоноос биш аяга маяга нь хагарчихвий нтр гэж сүрхий сандарсангүй. Энэ зуур нөгөө мангар чинь яриа өдөж байна аа: "Үнэндээ энэ хоёр аяга хоёулаа ижилхэн. Чиний минийх гээд бодчихсон аягаар шалан дээр цохиход чи яаж сандарснаа анзаарав уу?" гэдэг юм даа... Ёооо... Ёстой эвгүй байдалд орсон байгаа биз... Ёстой юу юугаа ч мэдэхгүй нусаак гэж боддог байсан баачкаа ийм овоо гар байсныг би яаж мэдэхэв дээ. Ёстой хүнийг гаднаас нь хараад танихгүй гээч болсон.
Энэ бол "би, минийх, манайх" гэх жижигхэн тойрогт амьдардагийн минь тод баталгаа. Намайг оруулаад ихэнх хүмүүс сэтгэл оюуны хувьд би, минийх, манайх гэх маш өчүүхэн орон зайд амьдардаг. Бас болоогүй ээ тэр муу жижигхэн шоронгийн өрөө шиг юмаа Бурханы орон зай гээд бодчихсон. Гүй ээ одоо ингээд бодчихоор чинь зовохгүй гээд хаачихав дээ... Ай хөөрхий гэж...
Хэзээ ч унахгүй юм шиг
Ургасан навчис
Хэн нэгний хөл дор хөглөрнө
"Би" гэж яг юу юм бэ гээд хайхаар юу ч олдохгүй. Тэгсэн хэрнээ "би" идэж, унтаж, унгаж байна. Сэтгэл "би" биш. Бие бас "би" биш. "Би"-г хайхаар олдохгүй. Тэгсэн хэрнээ "би" идэгч, унтагч, унгагч болоод байдаг. Тиймээс "би" огт байхгүй бас биш. Сэтгэл "би" юм болов уу гэж бодож үзлээ. Миний сэтгэл миний сэтгэл болохоос "би" биш. Үнэхээр сонирхолтой.
Бодоод байсан чинь хэлд орсноосоо хойш хорин хэдэн жил хүн муулж амьдарчээ. Тэгээд үлдсэн амьдралаа хүн муулалгүйгээр өнгөрөөе нтр гэж сүртэй шийд гаргаагүй ч, ямартай ч хүн муулахаа багасгах нь зүйтэй гэж бодлоо. Хүн муулснаар хүний дээр гардаггүй. Явж явж өөрийгөө айхтар сүрхий гэж бодож явдаг мань шиг нусан таглаа нар л хүн муулахдаа хүлэг баатар шиг байдаг. Ай хөөрхий, авралт гурван эрдэнэ болгоо гэж...
Хүний дээр гарах гээд хүн муулаад байдаг зан гэж бий. Хүн муулснаар хүний дээр гардаггүйг ухаарсан ухаан гэж бий. Энэ хоёр оюун ерөнхийдөө өөр хоорондоо харш. Нэг нь нэгэндээ хорлодог. Аль хүчтэй нь хүчгүйгээ дийлдэг. Аз болж хүн муулснаар хүний дээр гардаггүй нь үнэн болохоор, хүн муулснаар хүний дээр гардаггүйг ухаарсан ухаан үнэн зүйлийг ухаарсан ухаан учраас бидэнд муу муухай зүйлээс хагацах, зовлонгоос ангижирах боломж байдаг.
Буддизм гэж юу болохыг ч мэдэхгүй хүмүүс Бурхан Буддагаас аврал эрэн төвд номын дууг эм мэт бодно. Эрэлт, хэрэгцээ үүсгэнэ.
Буддизм гэж юу болохыг ч мэддэхгүй өөр хэсэг хүмүүс тал захтай дээл өмсч өнөөх мухар сүсгийн хэрэгцээг хангана.
Буддизм гэж юу болохыг ч мэдэхгүй өөр хэсэг хүмүүс өнөөх мухар сүсгийн бизнесийг Буддизм гээд ойлгочихсон хаа явсан газраа хараана.
Ай хөөрхий гэж...
Хэн аз жаргалыг хүсч байна
Хэн нэгэн тэр
Хүссэн жаргалаа олох болтугай!
Хэн зовлонгоос хагацахыг хүсч байна
Хэн нэгэн тэр
Хэзээд үл зовох болтугай!
Хэн бусдын жаргалд атаархаж байна
Хэн нэгэн тэр
Хилэнцэт сэтгэлээсээ хагацах болтугай!
Хэн бусдын зовлонд баясаж байна
Хэн нэгэн тэр
Хэрцгий сэтгэлээсээ хагацах болтугай!
Товчилбоос
Хэн бүхний дотоод сэтгэл
Хайр энэрлээр дүүрээд
Хөрвөх үгүй дээд амгалангаас
Хэзээд үл хагацах болтугай!
Аз жаргал сэтгэл оюуны мөн чанартай. Аз жаргалыг сэтгэл оюун дээр л бүтээдэг. Дотоод сэтгэл оюунтайгаа ажиллаж, хөдөлмөрлсөнөөр л аз жаргалыг бүтээж чадна. Доржийг энэрэх сэтгэл, Доржид уурлах сэтгэл гэсэн хоёр өөр сэтгэл нэг хүнд хэзээ ч нэгэн зэрэг төрдөггүй. Энэрэхүй сэтгэлийг дотоод сэтгэлд төрүүлж, дадуулж болдог. Яг л бид нар уурлах сэтгэлийн эрхэнд орж өдөржингөө стресст автдаг шиг энэрэхүй сэтгэлийн эрхэнд орж өдөржингөө тайван амгалан байх хэмжээнд хүртэл энэрэхүй сэтгэлийг өөртөө дадуулж болдог. Уурлах орон зай үлдээлгүйгээр дотоод сэтгэлээ энэрэхүй сэтгэлээр дүүргэж болдог. Хэрхэн яаж дадуулахыг Будда хэнээс ч дутуугүй сургасан. Өөрөө энэрэх сэтгэлгүй байж өрөөлд энэрэх сэтгэлийн тухай ярих нь тэнэг хэрэг ч хэн нэгэн энэ фостыг уншиж байгаа түүний сэтгэл оюунд сайнаар нөлөөлж магадгүй гэж горилоод Бурханы номноос мэдсэнээ бичлээ гэж...
Ум сайн амгалан болох болтугай!
Сайхан сэтгэлтэй хүнтэй таархаараа би, энэ хүний ажил үйлс нь бүтээсэй, энэ хүнд нэг тус болчих юмсан гэж өөрийн эрхгүй л боддог. Та нар ч гэсэн тэгж боддог байх. Сайхан сэтгэлийн хүч ээ гэж...
